KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO

Data sporządzenia: 29.10.1998

Data aktualizacji: 20.01.2006

1. IDENTYFIKACJA PREPARATU

Nazwa chemiczna: sól sodowa karboksymetylocelulozy - techniczna.
Stosowane synonimy i skróty: karboksymetyloceluloza, CMC-Na, CMC.
Stosowane nazwy handlowe: POLLOCEL AS-2, POLOFIX.
Zastosowanie: przemysł środków piorących, produkcja klejów i farb.

2. SKŁAD I INFORMACJA O SKŁADNIKACH

Techniczna sól sodowa karboksymetylocelulozy zawiera w swoim składzie niewielkie ilości, mniej niż 2% - wodorotlenku sodowego, który znajduje się na wykazie substancji niebezpiecznych pod numerem CAS: 1310-73-2 i posiada symbole:
C - substancja żrąca,
R 35 - powoduje poważne oparzenia.
Inne składniki preparatu nie klasyfikowane pod względem zagrożenia dla zdrowia lub życia to:
- sól sodowa karboksymetylocelulozy - polimer
- chlorek sodu CAS: 7647-14-5
- glikolan sodu CAS: 2836-32-0
Suma wszystkich składników stałych w zależności od zawartości wilgoci wynosi ok. 92%.

3. IDENTYFIKACJA ZAGROŻEŃ

Ze względu na zawartość, w postaci związanej, substancji niebezpiecznej w stężeniu
0,5%
Xi - preparat drażniący
R 36/38 - działa na oczy i skórę

Pyły preparatu mogą ulegać kumulacji w górnej części pomieszczeń i w przypadku dużego nagromadzenia stwarzać zagrożenie wybuchem, szczególnie podczas działania wysokiej temperatury.

4. PIERWSZA POMOC

- narażenie drogą oddechową - poszkodowanemu natychmiast zapewnić świeże
powietrze;
- narażenie drogą pokarmową - poszkodowanemu podać do picia duże ilości wody
(w razie potrzeby wezwać pomoc medyczną);
- kontakt z oczami - przemywać obficie bieżącą wodą (w razie potrzeby wezwać
lekarza);
- kontakt ze skórą - zmywać dużą ilością bieżącej wody.

5. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU POŻARU

Odpowiednie środki gaszące: woda, piana gaśnicza.
Osoby wchodzące do pomieszczenia, w którym zaistniał pożar należy wyposażyć w osobiste aparaty tlenowe.

6. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU NIEZAMIERZONEGO UWOLNIENIA DO ŚRODOWISKA

W przypadku uwolnienia należy zbierać na sucho a następnie spłukać powierzchnię dużą ilością wody. Zachować ostrożność. Powierzchnia zakurzona preparatem przy działaniu wody staje się śliska. Nie należy dopuszczać do nadmiernej kumulacji pyłów preparatu w górnej części pomieszczeń. Osoby prowadzące działania oczyszczające powinny być wyposażone w ubranie ochronne, rękawice oraz maskę przeciwpyłową.

7. POSTĘPOWANIE Z PREPARATEM I JEGO MAGAZYNOWANIE

7.1 Postępowanie z preparatem
Podczas pracy z preparatem pracownicy powinni być wyposażeni w sprzęt ochrony osobistej. Należy stosować ogólną wentylację pomieszczeń.
7.2 Dalsze informacje o warunkach przechowywania
Preparat spakowany w worki papierowe, wielowarstwowe, zaszywane należy układać na paletach. Liczba warstw nie więcej niż 8. Przechowywać w pomieszczeniach zabezpieczających przed opadami atmosferycznymi, suchych i przewiewnych.

8. KONTROLA NARAŻENIA I ŚRODKI OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Pracownicy pracujący z preparatem narażeni są na działanie jego pyłów. W związku z tym powinni być wyposażeni w odpowiednią odzież ochronną oraz okulary i maski przeciwpyłowe. Okresowo należy przeprowadzać pomiary zapylenia powietrza w środowisku pracy.
Najwyższe dopuszczalne stężenie - NDS - pyłu całkowitego w powietrzu wynosi 10 mg/m³. Wodorotlenek sodu stanowiący niewielki procent składu preparatu jest chemicznie związany i w normalnych warunkach nie uwalnia się z niego samoczynnie.
Zalecane procedury:
1. PN 89/Z - 04008/07. Ochrona czystości powietrza. Pobieranie próbek. Zasady
pobierania próbek w środowisku pracy i interpretacji wyników.
2. PN 91/Z - 04030/05. Ochrona czystości powietrza. Badanie zawartości pyłu.
Oznaczanie pyłu całkowitego na stanowiskach pracy metodą filtracyjno-
wagową.
3. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29.11.2002 r.
w sprawie NDS i NDN (Dz. U. nr 217 p. 1833) i zmiana (Dz. U. z 28.10.2005).

9. WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNE

Wygląd zewnętrzny - proszek barwy białej do lekko żółtej.
Zapach - bezwonny.
Temperatura zapłonu - wyższa od 360^oC, ulega rozkładowi.
Palność - niepalny.
Właściwości wybuchowe - w górnej części pomieszczeń pyły preparatu mogą ulegać kumulacji i osiągać stężenia wybuchowe w powietrzu, szczególnie podczas działania wysokiej temperatury. Preparatowi przypisuje się najniższą klasę zagrożenia wybuchem.
Gęstość nasypowa - od 400 kg/m³ do 600 kg/m³.
Rozpuszczalność w wodzie - dobra.
Wartość pH - od 9,0 do 11,5 w zależności od gatunku. Oznaczenia dla 2% roztworu
wodnego w 20^oC.
Lepkość - oznaczana dla 2% roztworu wodnego wiskozymetrem Hoepplera w 20^oC
waha się w granicach 30-400 mPas w zależności od asortymentu CMC.

10. STABILNOŚĆ I REAKTYWNOŚĆ

W normalnych warunkach preparat wykazuje dużą stabilność i małą reaktywność. Przechowywany w odpowiednich warunkach zachowuje swoje własności przez okres co najmniej 1 roku. W wysokich temperaturach, powyżej 360^oC ulega rozkładowi z wydzieleniem tlenku i dwutlenku węgla. Pod działaniem kwasów mineralnych przy pH około 5,0 następuje gwałtowny spadek lepkości na skutek zachodzącej przemiany chemicznej.
Podobne działanie wywołują sole niektórych metali np.: Al³⁺, Ca²⁺ na skutek przemiany soli sodowej karboksymetylocelulozy w nierozpuszczalne sole glinu czy wapnia.

11. INFORMACJE TOKSYKOLOGICZNE

Preparat wykazuje działania miejscowo drażniące:
a) skóra - zaczerwienienie, swędzenie;
b) narząd wzroku - podrażnienie spojówek, zaczerwienienie, łzawienie;
c) przewód pokarmowy - podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego, pieczenie;
d) układ oddechowy - podrażnienie błony śluzowej, "drapanie" w gardle, kaszel.

Nie stwierdzono działania mutagennego i rakotwórczego.

12. INFORMACJE EKOLOGICZNE

Biodegradacja:
w glebie preparat ulega biodegradacji z szybkością porównywalną do skrobii kukurydzianej.

Ekotoksyczność:
- stężenie śmiertelne wodorotlenku sodu dla ryb: 20 mg/l
- stężenie śmiertelne wodorotlenku sodu dla karpia: 180 mg/l 24h
- przy pH: 11,0-11,5 natychmiastowa śmierć wszystkich gatunków ryb
10,5-11,0 natychmiastowa śmierć łososiowatych, lina, karasia,
szczupaka, karpia po pewnym czasie
- karboksymetyloceluloza:
pstrąg tęczowy 96 godz. LC50>100% roztwór nasycony (substancja nietoksyczna)
daphnia 48 godz. LC50>100% roztwór nasycony (substancja nietoksyczna)
algi 96 godz. LC50>100% roztwór nasycony (substancja nietoksyczna)

Wprowadzenie ścieków zanieczyszczonych wodorotlenkiem sodowym do wód powierzchniowych nie może spowodować zmiany wartości pH tych wód powyżej:
dla I klasy czystości pH=6,5-8,0
dla II klasy czystości pH=6,5-9,0
dla III klasy czystości pH=6,0-9,0
Dopuszczalne pH ścieków odprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych wynosi
6,0-9,0. Najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do wód i ziemi: sód - 800 mg Na/l.

Inne wskaźniki zanieczyszczeń śródlądowych wód powierzchniowych:
dla I klasy czystości 100 mg Na/l
dla II klasy czystości 120 mg Na/l
dla III klasy czystości 150 mg Na/l

13. POSTĘPOWANIE Z ODPADAMI

Odpady powstające w procesie produkcji preparatu ulegają biodegradacji. Mogą być składowane na wysypiskach śmieci. Wielowarstwowe worki papierowe stanowiące opakowania preparatu po odpowiednim oczyszczeniu mogą być traktowane lako makulatura.

14. INFORMACJE O TRANSPORCIE

Sól sodowa karboksymetylocelulozy - techniczna nie jest umieszczona na wykazie substancji nibezpiecznych (Dz. U. nr 199, poz. 1948 z 2003 r.) i w związku z tym nie podlega postanowieniom przepisów o transporcie materiałów niebezpiecznych. Może być przewożona dowolnymi, krytymi środkami transportu drogowego lub kolejowego. Ładunek powinien być rozłożony równomiernie w sposób zabezpieczający przed przemieszczeniem opakowań oraz ich wzajemnym uszkodzeniem. Nie wymaga specjalnego oznakowania.

15. INFORMACJE DOTYCZĄCE PRZEPISÓW PRAWNYCH

Informacje zamieszczone na opakowaniusą zgodne z dokonaną klasyfikacją:

- znak ostrzegawczy - czarny znak X na pomarańczowym tle

- symbol ostrzegawczy - Xi

- określenie zagrożenia - (R)
R 36/38 - działa drażniąco na oczy i skórę

- określenie dotyczące bezpiecznego stosowania - S
S2 - chronić przed dziećmi
S22 - nie wdychać pyłu
S24/25 - unikać zanieczyszczenia skóry i oczu
S26 - zanieczyszczone oczy przemyć natychmiast dużą ilością wody
i zasięgnąć porady lekarza.

- Ustawa z dnia 27.04.2002 r. o odpadach (Dz.U. nr 87, poz. 798) z późniejszymi zmianami.

- Ustawa z dnia 11.05.2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami oraz o opłacie produktowej i depozytowej (Dz.U. nr 63 poz. 639) ze zmianami.

- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14.12.2005 r. w sprawie wykazu substancji niebezpiecznych wraz z ich klasyfikacją i oznakowaniem (Dz.U. nr 201 poz. 1674).

- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 02.09.2003 r. w sprawie oznakowania opakowań substancji substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych (Dz.U. nr 173 poz. 1679).

- Ustawa z dnia 11.01.2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych ze zmianami.

- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 03.07.2002 r. w sprawie karty charakterystyki substancji niebezpiecznej i preparatu niebezpiecznego (Dz.U. nr 140 poz. 1171) ze zmianami.

- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 02.09.2003 r. w sprawie kryteriów i sposobów klasyfikacji substancji i preparatów nibezpiecznych (Dz.U. nr 171 poz. 1666).

16. INNE INFORMACJE

Informacje zawarte w karcie charakterystyki są podane w oparciu o bieżący stan wiedzy
i zgodnie z aktualnym stanem prawnym. Dotyczą produkowanych asortymentów technicznej soli sodowej karboksymetylocelulozy o nazwach handlowych POLLOCEL AS-2 i POLOFIX we wszystkich odmianach lepkościowych.
Każdy użytkownik ponosi odpowiedzialność w przypadku niewłaściwego zastosowania preparatu.


Data aktualizacji: 20.01.2006

Opracowała: mgr Wiesława Jastrzębska


Zatwierdził: PROKURENT
mgr inż. Janusz Pudzianowski